Vertigo (Baş Dönmesi) Nedir?

Vertigo, kişinin kendisinin veya etrafındaki nesnelerin döndüğünü hissetmesi sonucu oluşan bir denge sistemi problemidir. Normal şartlarda iç kulak, gözler ve kas-eklem sisteminden gelen sinyaller beynimiz tarafından işlenerek dengemiz sağlanır. Bu sistemdeki yapıların (özellikle iç kulağın) görevini tam olarak yerine getirememesi durumunda yanlış sinyaller beyne ulaşarak şiddetli baş dönmesi ve çeşitli şikâyetlere neden olabilir.

Vertigo, toplumda sık görülen ve yaşam kalitesini ciddi oranda düşüren rahatsızlıklardan biridir. Stres, yorgunluk, geçirilen viral enfeksiyonlar, kafa travmaları ve iç kulaktaki yapısal değişiklikler (kristallerin oynaması) vertigo oluşumunda etkili olabilir.

Vertigo Belirtileri

Vertigo hastalarında görülebilen yaygın belirtiler şunlardır:

• Göğüste yanma hissi yerine fırıldak gibi dönme hissi
• Denge kaybı ve yürümekte zorlanma
• Mide bulantısı ve kusma
• Kulakta çınlama veya uğultu
• Kulakta dolgunluk veya basınç hissi
• İstemsiz göz hareketleri (Nistagmus)
• Terleme ve halsizlik
• Geçici işitme kayıpları

Bazı kişilerde vertigo belirtileri özellikle ani baş hareketleri yaparken, yatakta sağa sola dönerken, yukarı bakarken veya ayağa kalkarken daha belirgin hale gelebilir.

Vertigo Tanısı Nasıl Konulur?

Vertigo tanısı, öncelikle hastanın şikâyetleri ve sağlık geçmişinin değerlendirilmesi ile başlar. Uzman hekim gerekli gördüğü durumlarda aşağıdaki yöntemlerden yararlanabilir:

1. Fiziksel ve Nörolojik Muayene Baş ve göz hareketleri incelenerek (örneğin Dix-Hallpike manevrası ile) iç kulaktaki kristallerin durumu ve vertigonun kaynağı değerlendirilebilir.

2. İşitme ve Denge Testleri İç kulak kaynaklı sorunları ve işitme kayıplarını değerlendirmek amacıyla odyometri (işitme testi) ve çeşitli vestibüler testler uygulanabilir.

3. Diğer Görüntüleme ve Değerlendirme Yöntemleri Hastanın durumuna göre MR (Manyetik Rezonans) veya BT (Bilgisayarlı Tomografi) gibi farklı tetkikler ile merkezi sinir sistemi ve beyin yapısı detaylı şekilde incelenebilir.

Vertigo Tedavi Yöntemleri

Vertigo tedavisi, hastanın şikâyetlerine ve hastalığın seviyesine/nedenine göre planlanır. Tedavi yöntemleri arasında:

• Tetikleyici faktörlerin ve yaşam tarzının düzenlenmesi lazım
• Ani baş hareketlerinden ve stresten kaçınmak çok önemli
• Yeterli sıvı alımının ve uyku düzeninin sağlanması önem taşır
• Doktor önerisiyle ilaç tedavileri dışında başka ilaç kullanılmamalıdır
• Gerekli durumlarda uzman hekim tarafından uygulanan düzeltici manevralar veya vestibüler rehabilitasyon seçenekleri değerlendirilmelidir

Tedavi planı, hastanın yaşam kalitesini artırmaya ve vertigo şikâyetlerini azaltmaya yönelik olarak uzman hekim tarafından belirlenir.